Inleiding
Geloof het of niet, maar dieptefotografie is al bedacht binnen tien jaar na de uitvinding van de gewone fotografie. Men sprak toen van stereofotografie of stereografie.
De eerste stereofoto’s dateren van rond 1855, en tot begin 1900 was stereofotografie zelfs een ware rage.

Principe
Om diepte te kunnen zien heb je twee ogen nodig. De kleine verschillen tussen het beeld van je linker- en je rechteroog, worden door de hersenen vertaald in één dieptebeeld. Het principe van dieptefotografie is dan ook het gebruiken van twee beelden.
Voor één dieptefoto heb je dus twee beelden nodig, één voor het linker-, en één voor het rechteroog. Wanneer je deze beelden nu zo bekijkt dat elk oog alleen z’n eigen beeld ziet, maken je hersenen er weer één totaalbeeld van, inclusief de diepte!

Praktijk
De gemiddelde afstand tussen de ogen van een mens is 6½ cm. Wil je diepte op een natuurlijke wijze fotograferen, moet je twee opnamen maken die 6½ cm uit elkaar liggen. Dit kan met twee camera’s of met een speciale stereocamera, die één behuizing combineert met twee lenzen. In beide gevallen is het resultaat twee foto’s die een ietsepietsie van elkaar verschillen.
Nu is het alleen nog zaak de foto’s zo af te drukken dat ze precies recht voor je ogen komen. We noemen dit een stereopaar. Zoals je op deze illustratie ziet, past het ook nog mooi op briefkaartformaat.

Stereoscoop
Deze oer-versie van de dieptefoto moet worden bekeken met een stereoscoop. Deze heeft voor elk oog een lensje waardoor de beelden op perfecte wijze samenvloeien.
Het bekijken van foto’s als stereopaar door een stereoscoop vind ik zelf nog altijd de allermooiste manier om dieptefoto’s weer te geven. Toch lukt het na enige oefening om stereofoto’s ook zonder stereoscoop te bekijken.

De anaglyph methode
Het werken met stereoparen heeft wel wat nadelen. Bijna niemand heeft een stereoscoop, de afdrukken zijn aan vaste afmetingen gebonden, en er kan maar één persoon tegelijk het dieptebeeld bekijken.
Een alternatief is de op kleurenkanalen gebaseerde anaglyph methode. Hierbij ben je nauwelijks afhankelijk van grootte, kijkrichting en afstand. Bovendien kan het beeld door meerdere mensen tegelijk bekeken worden.

Van stereopaar naar anaglyph
Voor het afdrukken van een normale kleurenfoto kan je volstaan met het gebruik van slechts drie kleuren, rood, blauw en groen (het RBG systeem). Je zou kunnen zeggen dat elke foto a.h.w. bestaat uit een rood, blauw en een groen kanaal.

Bij anaglyph worden linker- en rechterbeeld over elkaar heen afgedrukt. Hierbij wordt voor de linkerfoto alleen het rode kanaal gebruikt, en voor de rechterfoto het blauwe plus het groene kanaal (blauw + groen = cyaan).

Bekijk je de afdruk door de 3D-bril dan ziet het linkeroog (door het rode glas) alleen het linkerbeeld, en je rechteroog (door het cyaan glas) alleen het rechterbeeld. Voor een beter begrip over dit filteren, zie het geheimschrift op de kids pagina.